Het huidige pensioenstelsel: wordt het nog leuk?

 

Veel draait in het huidige pensioenstelsel om de rente. De rente is op dit moment laag, dat is leuk als je een hypotheek hebt en minder leuk als je spaargeld hebt. U ziet rente heeft invloed op de financiën van velen van ons. Maar die invloed op ons financiële leven is nog groter.

De rente op Staatsleningen zijn ook laag, een lange periode zelfs negatief. Pensioenfondsen moeten van De Nederlandse Bank (DNB) een deel van hun vermogen beleggen in Staatsleningen. Een pensioenfonds moet zijn beleggingen spreiden en mag niet te risicovol beleggen. Nog belangrijker is dat in het huidige stelsel de verplichtingen van pensioenfondsen worden berekend met behulp van de rente op langlopende staatsleningen (rekenrente).
In de ogen van DNB is dat een risicoloze belegging.
De staat betaalt altijd zijn
lening terug.
De verplichtingen worden berekend voor alle deelnemers, dus ook voor een 100-jarige en ook voor een begin twintiger.
Met andere woorden over een hele lange periode.

Een eenvoudig rekensommetje: ons pensioenfonds heeft 10 miljard in kas en betaalt per jaar ca 250 miljoen aan pensioenen uit. Dat betekent, dat er voor tenminste 40 jaar
pensioenuitkeringen in de
pensioenkas zit.
En toch geen indexatie van pensioenrechten. Hoe kan dat?

Als een pensioenfonds moet rekenen met een rekenrente van 0% voor al zijn verplichten, dan moet je alle verplichtingen, ook voor een twintiger, in kas hebben. Heeft een pensioenfonds evenveel in kas als verplichtingen, dan is de dekkingsgraad 100%.

Wat gebeurt er nu als de rente met 1% stijgt, dan worden de verplichtingen een stuk lager. Voor datzelfde pensioenfonds stijgt de dekkingsgraad boven de 120%.

Een dekkingsgraad van 100% betekent wel geen indexatie en een herstelplan (kans op nog hogere premies en kortingen op de aanspraken).Een dekkingsgraad van 120% betekent volledige indexatie en een kans op lagere premies voor werknemers en werkgevers. Met als mooie bijvangst voor de Nederlandse Staat: hogere belastingopbrengsten waarmee de regering extra uitgaven kan doen.

Bij een lage rente maakt 1% renteverschil veel uit. Wie heeft er nu invloed op de rente? In principe is het een kwestie van vraag en aanbod. Bij weinig aanbod van staatsleningen daalt de rente, bij veel aanbod stijgt de rente. Maar er zijn meer factoren, die een rol spelen, bijvoorbeeld die van de Centrale banken, Deze kopen de laatste 10 jaar staatsleningen. Op dit moment leven we in een periode waarin Westerse overheden veel geld in de economie pompen, zowel in de EU als de Verenigde Staten. En dus veel moeten lenen. De rente zou dus moeten stijgen. Tegelijkertijd kopen de centrale banken een deel van de staatsleningen op, zodat de rente niet teveel oploopt. Met het opkopen van staatsleningen wordt de rente natuurlijk beïnvloed. Hoeveel? Daar zijn veel discussies over. Elk getal is
naar mijn idee een gokje, maar de invloed is groot op de pensioenrechten van werknemers en gepensioneerden.

Wat zien we in 2021, de rente loopt iets op, de aandelenbeurzen zijn met ca 10% gestegen en blijven tot nu toe stabiel. Gevolg: de actuele dekkingsgraden van
pensioenfondsen zijn sterk gestegen. Bij het Pensioenfonds Hoogovens van 108% naar 120%. De beleidsdekkingsgraad
(het gemiddelde van de laatste 12 maanden) staat in april op 108%.

In oktober wordt er gekeken of het pensioenfonds kan indexeren. Het worden spannende maanden: blijft de aandelenbeurs stabiel, gaan de koersen nog wat omhoog of krijgen we een correctie? Nog belangrijker is wat er gebeurt met de rente. Hopelijk loopt die nog een klein beetje op. Dat is goed voor iedereen. Werknemers, werkgevers, gepensioneerden en de Nederlandse Staat profiteren dan van lagere premies, indexatie en hogere belastingopbrengsten.

Iedereen gaat erop vooruit en geen zorgen, er zit nog heel veel geld in de pensioenpotten.

Peter Strikwerda juni 2021

Inlogformulier

Lees voor u gaat registreren: Uitleg registreren en inloggen (hiernaast)

Onthoud mij